Dystrofia mięśniowa, wózek i kask –  obowiązek czy przesada?

Moim zdaniem tak. Szczególnie jeśli jeździsz z przystawką elektryczną, poruszasz się szybciej, wjeżdżasz na nierówności, mijasz ludzi, psy, krawężniki i dziury, które wyglądają niewinnie tylko z daleka. Wózek z przystawką daje wolność, ale ta wolność nadal jedzie po asfalcie. A asfalt nie pyta, czy masz dystrofię, czy tylko wyszedłeś się przewietrzyć.

Dla mnie kask na wózku z przystawką nie jest przesadą. Kiedyś też myślałem, że kask to trochę teatr. Coś w stylu: człowiek wychodzi po bułki, a wygląda jakby jechał na etap Tour de France. Potem był mój wypadek, złamany bark, rozbity łuk brwiowy, operacja i długa rekonwalescencja. Od tamtej pory słowo przesada brzmi już trochę inaczej.

Przy dystrofii mięśniowej problemem nie jest tylko sam upadek. Problemem jest to, że ciało nie zawsze zareaguje tak szybko i tak mocno, jak bym chciał. Kiedy nie mam siły błyskawicznie złapać równowagi, podeprzeć się albo opanować ciała mięśniami, głowa robi się jeszcze ważniejsza. Kask nie doda mi siły w rękach, ale może ochronić to, czym podejmuję decyzje.

Przystawka elektryczna do wózka jest świetna, bo daje niezależność, prędkość i frajdę. Ale nie jest magicznym polem siłowym. Wystarczy dziura, nierówność, nagły manewr, pies wyskakujący z bramy albo chwila rozluźnienia. I nagle człowiek, który przed sekundą spokojnie jechał, zaczyna przypominać pocisk wystrzelony bez większego planu.

Nauczył mnie, że zdanie mnie to nie dotyczy jest jednym z głupszych zdań, jakie można sobie wmawiać. W 2017 roku miałem wypadek, złamałem bark, rozbiłem łuk brwiowy i skończyłem z operacją. To nie była piękna historia o herosie. To był ból, ograniczenia, zależność od innych i długa droga z powrotem. Gdybym wtedy miał kask, może część tej historii wyglądałaby inaczej.

Tak. Widziałem to nie w teorii, tylko w domu. Asia miała wypadek na rowerze. Upadła, uderzyła głową o chodnik i do dziś pamiętam ten dźwięk. Ale miała kask. Skończyło się złamanym obojczykiem, operacją i trudnym czasem, ale głowa została ochroniona. Cienka warstwa plastiku i pianki może być różnicą między: boli, ale żyję, a scenariuszem, którego nikt nie chce nawet wypowiadać na głos.

Nie. Jeżeli kask przyjął uderzenie, powinien zostać wymieniony. Nawet jeśli z zewnątrz wygląda całkiem dobrze. Kask nie jest ozdobną czapką, tylko sprzętem, który ma pochłonąć energię uderzenia. Jeśli już raz wykonał swoją robotę, to nie ma sensu udawać, że dalej jest jak nowy. Głowa jest jedna, kasków można kupić wiele.

Nie ma specjalnej kategorii pod tytułem kask do przystawki elektrycznej do wózka. Ja szukałem normalnego, dobrego kasku rowerowego. Patrzyłem, żeby nie był najtańszy, żeby pasował do głowy, miał sensowną wentylację i nie wyglądał jak hełm kosmonauty z filmu, którego nikt nie chce oglądać drugi raz. Najważniejsze: kask ma być dobrze dobrany, wygodny i noszony, a nie leżeć w domu jak wyrzut sumienia.

Niekoniecznie. Nie chodzi o to, żeby kupić kask za cenę używanego roweru i potem głaskać pudełko z dumą. Chodzi o to, żeby kask był przeznaczony do danej aktywności, dobrze dopasowany, solidny i wygodny. Tani kask z bazaru też nie jest dobrym pomysłem, bo głowa to nie miejsce na oszczędności z gatunku: jakoś to będzie.

Najprościej zmierzyć obwód głowy centymetrem krawieckim i dobrać rozmiar według tabeli producenta. Tak, tym samym centymetrem, którym kiedyś mierzyło się brzuch po świętach. Kask powinien siedzieć stabilnie, nie latać po głowie, nie zsuwać się na oczy i nie uciskać tak, że po pięciu minutach masz ochotę wyrzucić go przez okno.

Może trochę. Ale asfalt robi z fryzurą znacznie gorsze rzeczy. Kiedyś żartowałem, że nie noszę kasku, bo kask niszczy loki. Potem usłyszałem, że to pomówienia. I wiecie co? Loki przeżyły. Kask też. A ja zacząłem jeździć spokojniej, bo przestałem udawać, że głowa jest z tytanu.

Tak. Dziecko na rowerze, hulajnodze, rolkach czy podobnym sprzęcie powinno mieć dobrze dobrany kask. Nie dlatego, że rodzic ma wygrać konkurs na najbardziej kontrolującego dorosłego w okolicy. Dlatego, że dziecko może się przewrócić w sekundę. A głowa nie jest zderzakiem. Nie odrasta, nie wymienia się jej na gwarancji i nie warto testować jej wytrzymałości na chodniku.

Stan na maj 2026 wygląda tak: od 3 czerwca 2026 roku obowiązek używania kasków ochronnych ma dotyczyć osób poniżej 16. roku życia podczas jazdy rowerem, rowerem z napędem, hulajnogą elektryczną oraz urządzeniem transportu osobistego. Ale dla mnie najważniejsze pytanie nie brzmi: czy będzie mandat. Najważniejsze pytanie brzmi: czy naprawdę chcesz czekać na przepis, żeby chronić głowę dziecka?

Nie robię tutaj porady prawnej, bo przepisy trzeba sprawdzać aktualnie i w odniesieniu do konkretnej sytuacji. Mój tekst nie jest o tym, jak uniknąć mandatu. Jest o tym, że dorosły człowiek też ma głowę, też może zaliczyć upadek i też może sobie potem powiedzieć: mogłem założyć kask. Ja wolę powiedzieć to przed wyjazdem, a nie po wypadku.

Najlepiej zawsze wtedy, gdy ruszasz w trasę na rowerze, hulajnodze, rolkach albo wózku z przystawką elektryczną. Nawet na krótkim dystansie. Wypadki mają irytującą cechę: nie pytają, czy wyjechałeś tylko na chwilę. Dla mnie kask stał się częścią wyjazdu tak samo jak okulary. Zakładam i jadę. Bez wielkiej ceremonii.

Nie. Frajdę z jazdy odbiera raczej strach, ból, operacja i długie wracanie do siebie po wypadku. Kask nie zabiera wiatru na twarzy, nie wyłącza radości i nie robi z człowieka nudziarza. On po prostu siedzi na głowie i robi swoje. Trochę jak dobry ochroniarz, który nie musi dużo mówić, żeby mieć sens.

Bo często potrafimy robić wielkie afery o rzeczy drugorzędne, a przy sprawach naprawdę ważnych nagle pojawia się luz. Pokój nieposprzątany? Koniec świata. Czwórka zamiast piątki? Dramat rodzinny. A kask na rower, hulajnogę albo rolki? Eee, po co, przecież jeździ ostrożnie. Tylko że asfalt nie pyta, czy dziecko jechało ostrożnie. Asfalt przyjmuje wszystkich jednakowo.

Tak. To, że inni jadą bez kasku, nie oznacza, że mają rację. W latach 90. u mnie też nikt nie nosił kasku. Były gleby, siniaki, potłuczenia i komentarze w stylu: ale gleba. Dzisiaj wiem, że miałem po prostu farta. A fart to nie strategia. Kask może wyglądać mniej efektownie niż rozwiane włosy, ale za to działa w chwili, kiedy fryzura i tak przestaje być tematem.

Najprostszy wniosek jest taki: jeśli jedziesz szybciej, dalej albo w warunkach, w których możesz stracić kontrolę, załóż kask. Szczególnie jeśli masz dystrofię mięśniową, poruszasz się na wózku i korzystasz z przystawki elektrycznej. To nie musi być wielka filozofia. To może być po prostu jedna rzecz, którą robisz przed wyjazdem, żeby później nie żałować.